🔴
Mali Mühür Merkezi TÜBİTAK Kamu SM Başvuru ve Süre Yönetimi Portalı

Mali mühür e-defter imzalama sırasında sürekli kopuyor, 'Mühür takılı değil' diyor. USB portunu değiştirdim, kart okuyucuyu değiştirdim sorun düzelmedi. Donanımsal arıza mı var?

Her ay sonu e-Defter beratlarını imzalama aşamasına geldiğimizde büyük bir kriz yaşıyoruz. Muhasebe yazılımımızda yüzbinlerce satırdan oluşan Yevmiye ve Kebir defterlerini oluşturup 'Mali Mühür ile İmzala' dediğimizde, imzalama işlemi %30 veya %60 seviyelerine geldiğinde işlem aniden yarıda kesiliyor ve ekrana 'Mühür takılı değil', 'Akıllı kart çıkarıldı' veya 'SCard_E_NO_SMARTCARD' hatası düşüyor. Sorun bilgisayardadır diye USB portunu değiştirdik, kasanın arkasındaki doğrudan anakart portuna taktık, hatta başka bir bilgisayardan yeni bir USB kart okuyucu alıp küçük beyaz çipi ona taktık fakat aynı kopma devam etti. AKİS izleme aracında normalde kart var görünüyor ama yük altına girince aniden kopuyor. Bu durum mali mühür akıllı kartının fiziksel veya donanımsal olarak arızalandığını mı gösterir, yoksa Windows ve donanım güç ayarlarında atladığımız bir nokta mı var?
Durum: Çözüldü Kategori: Soru-Cevap

2 Cevap

✓

e-Defter berat imzalama operasyonları, tekil bir e-fatura imzalamaktan teknik olarak çok farklıdır. Yüzbinlerce satırdan oluşan devasa XML defter dosyalarının SHA-256 hash özetleri çıkarılır ve USB akıllı kart çipine aralıksız binlerce kriptografik sorgu (yoğun I/O yükü) gönderilir. Port ve okuyucu değiştirmenize rağmen imzanın %30-%60 gibi oranlarda kopması, kartınızın kesin olarak bozulduğu anlamına gelmez. Yaşanan bu vakaların %90'ı Windows güç politikaları, çip mikro kontak direnci ve yazılımsal kuyruk kilitlenmelerinden kaynaklanır.

Sorunu çözmek ve süreci kurtarmak için adım adım şu işlemleri uygulayınız:

1. Adım: Windows USB Seçmeli Askıya Alma (Selective Suspend) Ayarını Kapatın

Windows işletim sistemi, arka planda yoğun veri transferi yapan USB aygıtlarını işlem uzadığında 'enerji tasarrufu' amacıyla geçici olarak uyku/askı moduna alır. Bu milisaniyelik kesinti akıllı kart oturumunu düşürür ve SCard_E_NO_SMARTCARD hatasına yol açar:

  • Denetim Masası -> Güç Seçenekleri -> Seçili planın yanındaki 'Plan ayarlarını değiştir' -> 'Gelişmiş güç ayarlarını değiştir' seçeneğine tıklayın.
  • Listeden 'USB ayarları' -> 'USB seçmeli askıya alma ayarı' sekmesini açın ve ayarı 'Devre Dışı' (Disabled) yapıp 'Uygula' deyin.

2. Adım: USB Kök Hub Güç Tasarrufu İzinlerini Kaldırın

Klavyeden Windows + R ile devmgmt.msc yazıp Aygıt Yöneticisi'ni açın. 'Evrensel Seri Yol Denetleyicileri' başlığı altındaki tüm 'USB Kök Hub' (USB Root Hub) ve 'Genel USB Hub' aygıtlarına tek tek sağ tıklayıp Özellikler -> 'Güç Yönetimi' sekmesine gidin. 'Güç kazancı sağlamak için, bilgisayar bu aygıtı kapatsın' seçeneğindeki işareti kaldırıp Tamam'a basın.

3. Adım: Çip Kontaklarını Temizleyin (Mikro Oksitlenme)

Okuyucuyu değiştirseniz bile eski beyaz SIM kartın altın kaplama temas pinleri üzerinde gözle görülmeyen yağ, toz veya mikro oksit tabakası kalmış olabilir. Düşük trafikte çalışan çip, ağır kripto işleminde artan direnç nedeniyle anlık voltaj düşüşü yaşar. Çipi okuyucudan çıkarın; altın renkli kontak yüzeyini temiz ve yumuşak bir kurşun kalem silgisiyle nazikçe silin veya izopropil alkollü pamukla temizleyip yuvasına tırnak tam oturacak şekilde yerleştirin.

4. Adım: Windows Akıllı Kart (SCardSvr) Hizmetini Kurtarma Moduna Alın

Klavyeden services.msc açın -> 'Akıllı Kart' (Smart Card) hizmetine sağ tıklayıp Özellikler -> 'Kurtarma' (Recovery) sekmesine geçin. 'Birinci Hata', 'İkinci Hata' ve 'Sonraki Hatalar' alanlarının hepsini 'Hizmeti Yeniden Başlat' olarak seçin. Böylece servis yoğun yükte çökse dahi oturumu kapatmadan anında kendini toparlar.

5. Adım: Defter Boyutunu Parçalayın (Büyük Kolaylık)

Defterlerinizi tek bir dev dosya halinde imzalamak yerine muhasebe yazılımınızın e-Defter ayarlarından dosya bölme sınırını 100 MB veya 50 MB olarak ayarlayınız. Küçük parçalar halinde oluşturulan defterler kart çipine binen yükü hafifletir ve imzalama işlemi saniyeler içinde parça parça başarıyla tamamlanır.

6. Adım: Donanımsal Bozulma ve VUK 13 Kapsamında Ek Süre Başvurusu:

Tüm bu adımlara rağmen kart farklı ve temiz bir bilgisayarda da %30-%50 seviyelerinde kilitleniyorsa, akıllı kart çipinin EEPROM/kripto işlemci donanımı fiziken bozulmuştur. Bu durumda derhal TÜBİTAK Kamu SM aranarak uzaktan test yaptırılmalı ve acil yeni mühür başvurusu yapılmalıdır. 1 Sıra No'lu e-Defter Genel Tebliği ve VUK 13 ve 15. maddeleri (Mücbir Sebep) uyarınca, yasal süre aşılmadan önce İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden GİB'e 'Mali Mühür Arızası Nedeniyle Ek Süre Talebi' dilekçesi verilmeli ve Kamu SM başvuru belgesi eklenmelidir.

Yanıtlayan
SMMM Hakan B.

Hakan Bey'in pratik adımlarına katılıyorum. Ayrıca kurumsal antivirüs (EDR/DLP) yazılımlarının e-defter imzalaması sırasında yüzbinlerce satırlık XML dosyalarının arka arkaya okunup karta gönderilmesini şüpheli etkinlik veya fidye yazılımı faaliyeti olarak algılayıp USB soketini kilitlediği sıkça görülmektedir. e-Defter imzalama işlemine başlamadan önce antivirüs programını geçici olarak devre dışı bırakmak veya e-Defter yazılımının çalıştığı klasörü ile akisp11.dll kütüphanesini güvenlik yazılımının 'Hariç Tutulanlar' (Exclusions) listesine eklemek sorunu kökten çözebilmektedir.

Yanıtlayan
Denetçi Serdar T.